‘İslahatlar repressiv üsulla aparılacaqsa, vay bu ölkənin halına’

Referendumdan sonra ölkədə islahatların sürətlənməsi haqda rəsmi açıqlamalar gəlməkdədir. Söhbət hansı islahatlardan gedir? Bu haqda Nazirlər Kabinetinin keçmiş əməkdaşı Oqtay Haqverdiyevlə danışırıq.

– İslahat haqda neçə illərdir danışırlar. Bəzi islahatlar da aparılır. Amma çox ləng gedir bu proses. Bəlkə də bu referendum islahatların daha sürətlə aparılmasına hüquqi əsas olacaq. Amma hər hansı proqram həyata keçiriləndə onun, heç olmasa, istiqamətləri göstərilməlidir. İndi deyilir: «islahatlar olacaq». Hə, olsun, hamımız onu gözləyirik. Ancaq yarımçıq olmasın. Bilirsiniz, bir çox məsələlər var ki, artıq iqtisadiyyatın daha effektli inkişafına əngəllər yaradır.

– Məsələn?

– Bu qədər nazirlik lazımdırmı? Elə neçə illərdir bunu deyirəm. İslahatlar başlanmalıdır və hamı ilk növbədə bunu idarəetmədə görməlidir. İdarəetmə köhnə qaydada qalacaqsa, bu, islahat demək deyil. İslahat idarəetmədən, struktur dəyişikliklərindən, daha doğrusu, onun təkmilləşdirilməsindən başlayır. Zaman tələb edir ki, yeni sistem formalaşsın. Bax, bu istiqamətdə proseslər ləng gedir. İnanmaq istəyirəm ki, referendum islahatlara hüquqi əsas üçün lazımdır. Bəlkə də onlar düşünür ki, buna yetərincə hüquqi əsas yox idi, indi olacaq. Amma hesab edirəm ki, bizim qanunlar çox yaxşıdır, sadəcə, əməl olunmur. Ona əməl olunmasından ötrü siyasi iradə azdır. Maraq lazımdır ilk növbədə.

– Oqtay müəllim, Venesiya Komissiyasının rəyində deyilirdi ki, bu dəyişikliklər prezidentə «misilsiz səlahiyyətlər, hakimiyyət» verəcək. Bir qrup ekspert hesab edir ki, böhran dövründə bir nəfər bütün məsuliyyəti üzərinə götürüb ciddi addımlar atmalıdır. Başqa bir qrup düşünür ki, bütün məsuliyyəti bir adamın çiyninə götürməsi yanlışdır, antidemokratikdir. Siz nə düşünürsünüz bu haqda?

– Hesab edirlər ki, bir nəfər bu qədər məsuliyyəti daşıya bilər, eləsinlər, nə olar. Tarixdə belə şeylər də olub. Amma bu, hansı üsulla ediləcək? Bax, şərt odur. Əgər islahatlar repressiv üsulla aparılacaqsa, vay bu ölkənin halına. Əgər bu evolyusiya, yəni təkamül yoluyla, inqilabi şəkildə aparılacaqsa… İnqilab yuxarıdan aşağıya gəlməlidir, aşağıdan yuxarıya doğru yox. Deməli, sonda özləri başa düşüblər ki, doğrudan da, bundan sonra belə yaşamaq mümkün deyil. Nə potensial vardısa, istifadə edildi, indi yeni model qurulmalıdır. Daha müasir, daha demokratik. Bunun üçün Azərbaycanda öz mütəxəssislərimiz də var, onları cəlb etmək lazımdır. İstəmirlərsə, xaricdən gətirib otuzdursunlar. Necə ki indiyədək ediblər, infrastrukturun inkişafı ilə bağlı. Bundan sonra sürətli islahat aparmaq istəyirlərsə, iqtisadiyyatı liberallaşdırmalıdırlar. Bu gün deyirlər ki, bizdə 83 faiz özəl sektora aiddir. Burda işləyən xarici şirkətlər özəl olduğundan Azərbaycanda ümumi daxili məhsul yaradırlar. Amma gəlin görək, onları çıxsaq, yerdə nə qalır? Hər şey dövlətin əlindədir. Ticarət özəldir, bir az da xidmət sektoru. Ən iri vergiödəyicilərə baxsaq, görərik ki, hər şey dövlətin əlindədir. Liberallaşma getməlidir. Xeyli reklam etdilər ki, 65 obyekt özəlləşdiriləcək, nə bilim nə. Nə oldu? Xırdalayanda gördük ki, nazirliklərdə vaxtıkeçmiş silinmiş avtomobillərdir, bir də köhnədənqalmış çeklərdir. Bu, özəlləşmə deyil! Bu, öz-özünü aldatmaqdır… Məsələ çoxdur. Amma bu da bir şansdır. Görək bu referendumdan sonra nə olur.

– Son zamanlar pambıq mövzusu dəbə minib. Sizcə, niyə hökumət «ağ qızıl»a birdən-birə bu qədər diqqət yetirməyə başladı?

– Sovet vaxtı Azərbaycanda «pripiska»ları saymasaq, 500-600 min ton pambıq istehsal olunurdu. Amma məsələ ondadır ki, pambıq ondakı kimi yenə də xammal kimi satılır. Bunun son məhsulu var, 18-20 adda məhsul hazırlamaq olur. Pambıqdan sap hazırlayırlar, parça toxunur, parçadan da nəsə tikirlər. Zəncirvarı baxanda, gör nə qədər iş yeri deməkdir. Ancaq mən Sabirabadda heç bir nəfərdən eşitmədim ki, «gəlin bu pambığı son məhsula çevirək, o daha çox gəlir gətirir». Niyə Türkiyədən bizim pambığı alıb mayka, köynək tikib bura göndərirlər? Özümüz edək də. Sonra da deyirlər ki, idxalı azaldaq. Xammalın var, hazırla. Pambıq strateji məhsuldur.

– Amma, sizin dediyiniz kimi, Azərbaycanda pambığın təkcə yetişdirilməsi yox, emalı üçün də münbit şərait varmı?

– Niyə mümkün deyil? Şərait yaradılmalıdır. Pambıq emalı zavodları, toxuculuq fabrikləri tikiləndən sonra onları müəyyən bir dövr üçün vergilərdən azad etmək olar, ya vergini azaltmaq olar. Müxtəlif modellər var. Perspektivə baxmaq lazımdır. Pomidor emalı ilə fatihəni bağlamaq olmaz. Sənaye parkları açılır təntənəli surətdə, amma bir müddət sonra görürsən işləmir. Çünki yenə də xammal idxal olunur, burda sadəcə, məhsul yığılır. İndi deyirlər, «gəlin avtomobil istehsal edək». Balam, biz istehsal etmirik ey, bunu yığırıq. Özü də əgər «Mercedes»i yığsaydıq o, başqa məsələ. İranın avtomobilini. Orda alanı yoxdur, burda yığacaqlar. Sonra onun bazarı harda onun bazarı haradır? Tapmısınız?

– Prezident də müşavirələrin birində dedi ki, bütün nazirliklər yerli istehsal olan avtomobildən istifadə etsinlər, amma elə söz olaraq da qaldı, deyəsən.

– Maşın almaq imkanı olan gedib heç vaxt ondan almaz. Çalışacaq daha yaxşısını alsın. Dünya avtomobil bazarında yer etmək mümkün deyil artıq, ABŞ, Yaponiya, Almaniya, Fransa bu işlə məşğuldurlar. Özü də yığmırlar. Onlar özləri motoru, detallarını istehsal edirlər. Biz yenidən dünya bazarına avtomobillə çıxacağıq? Onu kim alacaq? Adımız gələn kimi üzlərini çevirəcəklər. Bizdə «Mercedes» yığmaq ənənəsi yoxdur axı.

– O zaman niyə hökumət bazarı olmayan müəssisələrin yaranmasına kapital qoyur? Səbəbi nədir?

– Məqsəd qoyurlar ki, iş yerləri açılmalıdır. İş yerləri yaratmağa daha əlverişli sahələr olmalıdır. Məsələn, yüngül sənaye ən əməktutumlu sahə sayılır. Bir də elə məhsul istehsal etməlisən ki, dünya bazarına çıxa bilsin. Misal üçün, Azərbaycan narı brenddir, bilirlər ki, ən dadlı, xeyirli nar Azərbaycanda bitir. Buna fikir vermək lazımdır. Yoxsa iş yeri… İranla maşın buraxacaqlar ey, orda çox olsa 50-60 adam işləyəcək. Bundan nə iş yeri?

Konstitusiyaya dəyişikliklərdən biri də torpaqla bağlıdır. Kim torpağından səmərəli istifadə etməsə, əlindən alına bilər. Bu nə qədər ədalətlidir?

– Belə olmaz. Kimsə torpağı alıbsa – indi nə yolla alıb, babalı öz boynuna – ondan istifadə etməlidir. Azərbaycanda əkin sahəsi o qədərdə çox deyil, adambaşına 0.48 hektar düşür. 1 milyon 400 min hektar əkin sahəmiz var. Bir də 250 min hektarda meyvə bağları. Qalanı dağlardır, çaylardır. Ona görə bu torpaqlardan səmərəli istifadə edilməlidir. Kim torpaqdan istifadə etmirsə, bu, cinayətdir.(Azadliq radiosu)

 

Bastainfo.com



This post has been seen 10 times.

41 thoughts on “‘İslahatlar repressiv üsulla aparılacaqsa, vay bu ölkənin halına’

  • 31.10.2016 at 08:13
    Permalink

    I just want to say I am all new to blogging and site-building and actually savored you’re web page. Very likely I’m want to bookmark your website . You definitely come with wonderful well written articles. Thanks a bunch for sharing with us your website.

    Reply
  • 06.11.2016 at 11:03
    Permalink

    Hello there, You’ve done an incredible job. I’ll certainly digg it and personally suggest to my friends. I’m confident they’ll be benefited from this website.

    Reply
  • 07.11.2016 at 13:27
    Permalink

    I delight in, result in I discovered just what I was looking for. You have ended my four day lengthy hunt! God Bless you man. Have a great day. Bye

    Reply
  • 10.11.2016 at 10:30
    Permalink

    Thank you so much for giving everyone an extraordinarily spectacular chance to check tips from this web site. It can be very pleasing plus stuffed with a great time for me and my office fellow workers to search the blog not less than thrice weekly to read the new issues you have got. And definitely, we’re actually impressed with the attractive things served by you. Some 2 areas in this article are rather the most beneficial I’ve had.

    Reply
  • 10.11.2016 at 23:04
    Permalink

    hi!,I love your writing so much! proportion we keep in touch more about your post on AOL? I require a specialist on this house to solve my problem. May be that is you! Having a look forward to peer you.

    Reply
  • 11.11.2016 at 11:51
    Permalink

    Very interesting topic , thanks for posting . “Wrinkles should merely indicate where smiles have been.” by Mark Twain.

    Reply
  • 12.11.2016 at 08:53
    Permalink

    you’re truly a just right webmaster. The website loading velocity is incredible. It seems that you are doing any unique trick. In addition, The contents are masterpiece. you’ve done a magnificent job in this subject!

    Reply
  • 13.11.2016 at 11:59
    Permalink

    I just could not go away your site before suggesting that I really enjoyed the usual info a person supply in your guests? Is going to be back incessantly in order to check out new posts.

    Reply
  • 14.11.2016 at 08:47
    Permalink

    What i do not understood is in reality how you are not actually much more well-liked than you may be right now. You are so intelligent. You realize therefore considerably when it comes to this topic, produced me in my opinion believe it from so many various angles. Its like men and women are not involved unless it’s something to accomplish with Woman gaga! Your personal stuffs nice. At all times maintain it up!

    Reply
  • 15.11.2016 at 10:34
    Permalink

    Undeniably believe that which you stated. Your favorite justification seemed to be on the web the simplest thing to be aware of. I say to you, I certainly get irked while people consider worries that they just do not know about. You managed to hit the nail upon the top as well as defined out the whole thing without having side effect , people can take a signal. Will probably be back to get more. Thanks

    Reply
  • 16.11.2016 at 13:45
    Permalink

    Merely wanna remark on few general things, The website layout is perfect, the subject material is very wonderful : D.

    Reply
  • 16.11.2016 at 16:04
    Permalink

    Hello there, just became aware of your blog by way of Google, and located that it truly is truly informative. I’m going to watch out for brussels. I’ll be grateful if you continue this in future. Numerous men and women will be benefited from your writing. Cheers!

    Reply
  • 18.11.2016 at 17:29
    Permalink

    Undeniably believe that which you stated. Your favorite justification seemed to be on the internet the simplest thing to be aware of. I say to you, I surely get irked even though individuals consider worries that they plainly don’t know about. You managed to hit the nail upon the top as nicely as defined out the entire thing without having side-effects , people could take a signal. Will probably be back to get far more. Thanks xrumer

    Reply
  • Pingback: My Homepage

  • 26.11.2016 at 11:24
    Permalink

    I wish I had a dime for every bad post I’ve read lately. I also wish other writers had your talent and style. Thank you.

    Reply
  • 28.11.2016 at 06:40
    Permalink

    I’m still learning from you, but I’m trying to reach my goals. I absolutely liked reading everything that is posted on your site.Keep the aarticles coming. I liked it!

    Reply
  • 28.11.2016 at 10:46
    Permalink

    Hi there, just became alert to your blog through Google, and found that it’s really informative. I’m gonna watch out for brussels. I’ll be grateful if you continue this in future. Numerous people will be benefited from your writing. Cheers!

    Reply
  • 28.11.2016 at 13:01
    Permalink

    Just want to say your article is as astonishing. The clarity in your post is just spectacular and i could assume you’re an expert on this subject. Fine with your permission let me to grab your RSS feed to keep up to date with forthcoming post. Thanks a million and please continue the gratifying work.

    Reply
  • 28.11.2016 at 15:40
    Permalink

    Greetings, super job, basically wasnt so busy with my looking I just read your full blog. I must say i have to express gratitude!

    Reply
  • 29.11.2016 at 08:13
    Permalink

    It¡¦s really a great and helpful piece of info. I am glad that you simply shared this useful info with us. Please keep us up to date like this. Thank you for sharing.

    Reply
  • 29.11.2016 at 09:39
    Permalink

    I really appreciate this post. I’ve been looking everywhere for this! Thank goodness I found it on Bing. You’ve made my day! Thank you again!

    Reply
  • 30.11.2016 at 16:27
    Permalink

    Once I originally commented I clicked the -Notify me when new feedback are added- checkbox and now every time a remark is added I get four emails with the same comment. Is there any means you possibly can remove me from that service? Thanks!

    Reply
  • 01.12.2016 at 06:57
    Permalink

    Very nice post. I just stumbled upon your blog and wanted to say that I’ve truly enjoyed surfing around your blog posts. In any case I will be subscribing to your rss feed and I hope you write again very soon!

    Reply
  • 01.12.2016 at 08:03
    Permalink

    I’m still learning from you, while I’m trying to reach my goals. I definitely enjoy reading everything that is written on your site.Keep the stories coming. I enjoyed it!

    Reply
  • 02.12.2016 at 15:23
    Permalink

    Everything is very open with a clear description of the challenges. It was really informative. Your site is very helpful. Thank you for sharing!|

    Reply
  • 03.12.2016 at 07:08
    Permalink

    What i do not understood is in fact how you are now not really much more smartly-preferred than you may be now. You’re very intelligent. You already know therefore significantly with regards to this matter, produced me for my part consider it from so many numerous angles. Its like women and men don’t seem to be involved unless it¡¦s something to accomplish with Woman gaga! Your individual stuffs great. At all times maintain it up!

    Reply
  • 03.12.2016 at 10:12
    Permalink

    Keep up the good work , I read few articles on this web site and I believe that your site is real interesting and holds lots of superb information.

    Reply
  • 05.12.2016 at 06:29
    Permalink

    Normally I don’t read article on blogs, but I wish to say that this write-up very pressured me to take a look at and do so! Your writing taste has been surprised me. Thanks, very nice article.

    Reply
  • 05.12.2016 at 08:36
    Permalink

    We’re a group of volunteers and opening a new scheme in our community. Your site provided us with valuable info to work on. You’ve done an impressive job and our entire community will be grateful to you.

    Reply
  • 05.12.2016 at 09:42
    Permalink

    Excellent goods from you, man. I’ve understand your stuff previous to and you’re just extremely fantastic. I actually like what you have acquired here, really like what you are saying and the way in which you say it. You make it enjoyable and you still care for to keep it smart. I cant wait to read far more from you. This is really a terrific web site.

    Reply
  • 06.12.2016 at 06:05
    Permalink

    Some genuinely good posts on this internet site, thanks for contribution. “A religious awakening which does not awaken the sleeper to love has roused him in vain.” by Jessamyn West.

    Reply
  • 06.12.2016 at 10:33
    Permalink

    You can definitely see your enthusiasm in the work you write. The world hopes for even more passionate writers such as you who are not afraid to say how they believe. All the time follow your heart. “The most profound joy has more of gravity than of gaiety in it.” by Michel de Montaigne.

    Reply
  • 06.12.2016 at 13:15
    Permalink

    It¡¦s actually a nice and helpful piece of information. I am satisfied that you shared this helpful information with us. Please keep us up to date like this. Thank you for sharing.

    Reply

Bir cavab yazın

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir.

%d bloqqer bunu bəyənir: